کراتین فسفوکیناز

کراتین فسفو کیناز

کراتین فسفوکیناز

 

کراتین فسفوکیناز( CPK) آنزیمی پروتئینی است که به ایجاد تغییرات شیمیایی در بدن کمک می کند و در شناسایی و کنترل روند درمان آسیب‌های عضلات اسکلتی، عضلات قلبی و سیستم عصبی کاربرد دارد.

CPK در آزمایش خون از مهم‌ترین آنزیم‌های داخل سلولی بشمار می‌رود، چراکه با کوچک‌ترین تغییر و بخصوص بروز آسیب در بافت‌های اسکلتی، میوکارد و مغز سطح آن افزایش پیدا می‌کند. با توجه به ضرورت و اهمیت تشخیص زود هنگام آسیب، این آزمایش حتماً باید در اولین فرصت انجام بگیرد.

این آنزیم سه ایزوفرم دارد که در عضلات قلب، مغز و عضله اسکلتی وجود دارد. هنگامی که بافت ماهیچه آسیب دیده باشد ، CPK به درون خون نشت می کند. بنابراین  اندازه گیری آن در خون و میزان بالای آن معمولاً نوعی استرس یا آسیب به قلب یا عضلات را نشان می دهد.

 ایزوآنزیم های CPK شامل موارد زیر است:

CK-MM درعضلات اسکلتی و قلب یافت می شود.

CK-MB بیشتر در قلب یافت می شود ، اما مقادیر کمی در عضلات اسکلتی وجود دارد.

CK-BB که بیشتر در مغز و عضلات صاف مانند روده وجود دارد.

معمولا، سطح CK-MB یک فرد اغلب هنگام بروز علائم حمله قلبی بررسی می شود.

با این حال، افزایش CPK ممکن است به علت التهاب عضلات ناشی از فعالیت بیماری لوپوس یا بیماریهای التهابی باشد.

در چه مواردی آزمایش کراتین فسفوکیناز تجویز می‌شود؟

  • کمک به تشخیص حمله قلبی
  • شناسایی عامل درد در قفسه سینه
  • تخمین میزان آسیب وارد شده به قلب یا بافت ماهیچه ای

همچنین این تست می تواند برای تشخیص اینکه شخص ژن نقص رشد ماهیچه ای (muscular dystrophy) را در خود دارد یا خیر به کار گرفته شود. نقص رشد ماهیچه ای به گروهی از بیماری ها اطلاق می شود که باعث از بین رفتن بافت ماهیچه ای و ضعف آن در طول زمان می گردد.

تست ایزو آنزیم های CPK می تواند انواع مختلفی از بیماری ها یا اختلالات ماهیچه ای را شناسایی کند که برخی از آن ها عبارتند از :

  • التهاب بافت همبند یا درماتومیوزیت (dermatomyositis)، که یک بیماری التهابی است و پوست و ماهیچه های را تحت تاثیر قرار می دهد.
  • التهاب گسترده عضلات یا پلی میوزیت (polymyositis) که یک بیماری التهابی بوده و باعث ضعف ماهیچه های می شود.
  • هایپرترمی بدخیم که یک بیماری ارثی است و انقباض و اسپاسم عضلانی را در پی دارد.

برخی داروها و مواد می توانند باعث بالا بودن نتیجه آزمایش کراتین فسفوکیناز شوند که عبارتند از:

  • داروهایی که برای کاهش کلسترول خون مصرف می شوند
  • استروئیدها
  • داروهای بی حس کننده و بیهوش کننده
  • آمفوتریسین بی که یک داروی ضد قارچ است
  • الکل
  • کوکائین

از دیگر فاکتورهایی که می توانند باعث بالا بودن نتیجه تست کراتین فسفوکیناز می شوند می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تمرین های ورزشی شدید
  • داشتن جراحی اخیر
  • تزریقات درونو ماهیچه ای مانند انواع واکسن ها
  • کاتترازیسیون قلبی که زمانی است که کاتتر از طریق بازو، کشاله ران یا گردن وارد رگ شده و به سمت قلب فرستاده می شود (آنژیوگرافی)

اگر CPK در آزمایش خون بالا باشد

میزان بالاتر از سطح نرمال در ایزوفرم‌ها نشانه بروز آسیب در یک بخش از بافت بدن خواهد بود.

  • در صورتی که سطح ایزوفرم MM بالاتر باشد، آسیب در عضلات اسکلتی رخ داده است.
  • اگر سطح ایزوفرم BB بالا باشد، آسیب در بافت مغزی رخ داده است.
  •  بالا بودن سطح ایزوفرم MB آسیب در نشان میدهد .

اگر CPK در آزمایش خون پایین باشد

همیشه این آنزیم در بدن بالا نیست و گاهاً با انجام تست فرد از کاهش این آنزیم در بدن مطلع می‌شود. پایین بودن آنزیم CPK نیز به اندازه روند افزایشی آن می‌تواند مشکل آفرین و خطرناک باشد. در موارد پزشکی و شرایط بخصوصی که یاد می‌کنیم CPK از سطح نرمال کمتر خواهد بود.

  • فرد از ابتلاء به بیماری کبدی که در اثر مصرف الکل بروز کرده، رنج می‌برد.
  • آزمایش دهنده زن است و در ماه‌های نخست حاملگی به سر می‌برد.
  • بیمار مبتلا به کوشینگ است.
  • فرد از بیماری‌های بافت همبند رنج می‌برد.
  • بیمار مبتلا به سرطان است و توده سرطانی به کبد متاستاز داده.
  • فرد مبتلا به هیپرتیروئیدیسم است.
  • بیمار از روماتوئید، پلی میوزیت و درماتومیوزیت شدید رنج می‌برد.
  • فرد مبتلا به عفونت شده.
  • آزمایش دهنده به صورت کلی توده عضلانی کمی دارد.

سطح نرمال و بحرانی CPK در گروه‌های سنی مختلف

  • به طور تقریبی در بانوان بین ۲۴ تا ۱۷۰
  • در مردان بین ۲۴ تا ۱۹۵ متغیر است.
  • در نوزادان CPK نرمال مابین ۴۰ تا ۲۵۵ محاسبه می‌شود.
  • هرگونه تغییر وضعیت از این حدود بحرانی تلقی می‌شود.

نکات مهم درباره آزمایش CPK

  •          در افراد بالغ و سالم به صورت کلی ۹۵ درصد از حجم توتال سرم کراتین فسفوکیناز را CPK-MM شکل می‌دهد.
  •          این آزمایش در بیشتر موارد همراه با تست مکمل انجام می‌گیرد.
  •         برای انجام این آزمایش نیازی نیست که فرد ناشتا باشد.
  •           تست‌ها مکمل LAP، LDH، ALT، AST و GGTP

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.